Luca Tempel, een gerespecteerde angstcoach en oprichter van Coachpraktijk Tula, heeft een achtergrond in zowel tandheelkunde als coaching. Ze helpt zowel volwassenen als kinderen om angsten te overwinnen en de controle over hun mondgezondheid terug te krijgen.
Moeder stond nerveus bij de balie, haar hart klopte in haar keel. Ze sprak met trillende stem: “Kunnen jullie mijn zoontje helpen? Elk tandartsbezoek is een nachtmerrie… en ik wil niet dat hij dezelfde angst als ik ontwikkelt.”
Na een bezoek aan het consultatiebureau moest ze haar driejarige zoontje Jaden meenemen naar de tandarts; zijn tandheelkundige ontwikkeling bleef achter. De diepe angst in de ogen van de moeder sprak boekdelen, maar vooral een immense liefde toen ze zei: “Niet zoals ik.” Ze was bang, maar vastbesloten om de cyclus van angst te doorbreken en haar zoon te vrijwaren van die last.
De kennismaking: Op ooghoogte veiligheid creëren
Bij binnenkomst in de praktijk viel direct op hoe verlegen en stil Jaden was. Hij hield zijn favoriete knuffel konijn stevig vast, zijn trouwe metgezel in deze vreemde omgeving.
Ik paste een belangrijke coachingsvaardigheid toe: rapport opbouwen via non-verbale afstemming. Ik ging op mijn knieën zitten om op ooghoogte met Jaden te communiceren, gebaseerd op respect. Vertrouwen begint met gelijkheid. Een kind voelt zich comfortabeler als hij niet omhoog hoeft te kijken naar een onbekende in een medische setting.
Mijn aandacht ging eerst niet naar Jaden, maar naar zijn knuffel: “Wat een stoere knuffel! Die hou je vast heel graag bij je?” glimlachte ik terwijl Jaden zijn knuffel liet zien. Dit was een bewuste afleidingstechniek om de focus weg te halen van de dreiging en te heroriënteren op een gevoel van veiligheid en vertrouwdheid.
Tell-Show-Do: Voorspelbaarheid voor vertrouwen
Vertrouwen bouw je op met duidelijke communicatie en voorspelbaarheid. Daarom paste ik de Tell-Show-Do methode toe, een bewezen techniek in de kindertandheelkunde om angst te verminderen.
- Tell (Vertellen): Ik legde Jaden in eenvoudige bewoordingen uit wat we gingen doen, zoals samen tanden tellen met een telstokje.
- Show (Tonen): Jaden mocht een bekertje water vasthouden en de speekselzuiger bedienen, waardoor hij gewend raakte aan geluiden. Ik maakte de link met zijn belevingswereld: “Straks zuig ik water op, net zoals jij dat straks mag proberen.”
- Do (Doen): De daadwerkelijke handeling uitvoeren.
Doorbreken van projectie van angst
Toen we naar de behandelstoel liepen, kwamen we een bekend fenomeen tegen: angstprojectie. Moeder nam als eerste plaats en straalde zoveel spanning uit dat Jaden weigerde om bij haar te zitten. Kinderen voelen de stress van hun ouders haarfijn aan.
In plaats van te pushen, koos ik voor herkadering. Ik nodigde Jaden uit om zelf op de stoel te klimmen: “Kijk Jaden, deze stoel is als een glijbaan. Jouw konijntje kan bij je blijven.”
De spanning verdween en er ontstond een speels moment. Geen strijd, geen dwang, enkel een veilige omgeving.
De essentie van het verhaal
Ongeacht de leeftijd van de patiënt, draait alles om respect voor grenzen en het opbouwen van vertrouwen. Mijn professionele overtuiging is helder: angst verdwijnt niet door kracht, maar door geborgenheid.
Onderzoek toont aan dat tandartsangst bij volwassenen vaak al begint in de kindertijd. Als we mondgezondheid willen waarborgen voor de toekomst, moeten we vandaag investeren in onze kinderen. Dit vergt:
- Geborgenheid en respect: Oogcontact op hun niveau, tijd nemen en zonder oordeel werken.
- Autonomie behouden: Keuzes geven waar mogelijk en grenzen respecteren.
- Positieve ervaringen: De basis leggen voor vertrouwen en stressvrij over de tandartsbezoek laten groeien.
Wil je meer weten over mondzorg bij peuters? Neem een kijkje op tandarts.nl voor meer informatie.
